Dieta trzustkowa – zasady, etapy, kiedy stosować dietę i jak jeść, by nie szkodzić

Trzustka jest gruczołem, znajdującym się w nadbrzuszu, tuż za żołądkiem, niedaleko kręgosłupa. Składa się z głowy, trzonu i ogona. Jest wyjątkowo istotnym organem z punktu widzenia gospodarki hormonalnej naszego organizmu. Pełni bowiem dwie zasadnicze funkcje:

  • zewnątrzwydzielniczą – dzięki niej trawione są pokarmy – pęcherzyki w niej obecne produkują enzymy trawienne – tutaj istotną rolę odgrywa wspomniana dieta trzustkowa, dzięki niej pokarmy trawione są bez większych zakłóceń,
  • wewnątrzwydzielniczą – trzustka odpowiada za wytwarzanie tak istotnych hormonów, jak insulina oraz glukagon – to właśnie one decydują
    o prawidłowym funkcjonowaniu gospodarki węglowodanowej.

Skąd wiadomo,że  trzustka choruje? Przede wszystkim pojawia się ból – to on jest pierwszym zwiastunem problemów. Dotyka okolic nadbrzusza i promieniuje aż do pleców, opasając je mocno. Ten gruczoł lubi być traktowany delikatnie, dlatego źle reaguje na nadużywanie wszelkich substancji toksycznych, takich jak leki, alkohol, palenie papierosów lub ciężkostrawne jedzenie spożywane zbyt często. Może odpowiedzieć zapaleniem – ostrym bądź przewlekłym, również wtedy, gdy zaatakuje ją wirus lub bakterie, a także w przypadku schorzeń dróg żółciowych. W takich przypadkach dieta trzustkowa pozostaje jedyną, która przyspieszy rekonwalescencje chorującego narządu. Do jakich zasad stosować się, by odciążyć chorą trzustkę?

Jadłospis w ostrym zapaleniu trzustki – etapy diety trzustkowej

Dieta w tym przypadku powinna składać się z kilku etapów, a czas trwania każdego, powinien wynosić około miesiąca. Podczas pierwszego okresu leczenia, zasady diety trzustkowej obejmują:

  • spożywanie wyłącznie lekkostrawnych i beztłuszczowych potraw,
  • ograniczenie jedzenia zawierającego błonnik nierozpuszczalny, czyli taki zawierający celulozę i pektyny – to on przyczynia się do zwiększenia objętości treści pokarmowej oraz zapewnia poczucie sytości,
  • dostarczanie pacjentowi w ramach diety trzustkowej około 2000 kcal – w tym łącznie około 65 gramów białka – ograniczenie białek zwierzęcych do 35 gramów, tłuszczu około 40 gramów, a węglowodanów do 345 gramów,
  • spożywanie węglowodanów, jako podstawowych substancji dostarczających pacjentowi energię, a do tłuszczów wliczanie również tych, zawartych
    w białkach, co oznacza, że pozostałe można spożyć w ilości około 20 gramów dziennie – przykładowo smarując nimi pieczywo,
  • przygotowywanie potraw gotowanych, najlepiej na parze lub pieczonych w piekarniku – jadłospis w diecie trzustkowej wyklucza smażenie.

Dieta trzustkowa przewiduje spożywanie podczas terapii, następujących produktów:

  • ryż oraz drobnoziarniste kasze,
  • pieczywo białe, także czerstwe,
  • makarony, do których produkcji użyto małej ilości jaj,
  • chude produkty mleczne – twarogi, mleko z zawartością poniżej 1,5% – podstawową zasadą jest spożywanie produktów o niskiej zawartości tłuszczu,
  • jaja w ilości najwyżej dwóch tygodniowo – najlepiej użyte podczas przygotowywania potraw,
  • chude ryby – dieta trzustkowa ma za zadanie zmniejszyć ilość przyswajanych tłuszczów, również tych pochodzących z ryb,
  • mięso drobiowe bez skóry,
  • mięso wołowe i cielęce,
  • oleje – słonecznikowy oraz sojowy,
  • oliwę z oliwek,
  • wędliny dobrej jakości, bez tłuszczu – dieta trzustkowa obejmuje spożywanie jedynie wędlin bez tzw. polepszaczy smaku,
  • warzywa gotowane – ziemniaki , marchew, pietruszkę, seler, szparagi, pomidory bez skóry,
  • owoce – maliny, truskawki, brzoskwinie, morele, jabłka – wszystkie bez skóry oraz pestek,
  • łagodne przyprawy typu cynamon, wanilia, koperek i pietruszka.

Dieta trzustkowa powinna przejść w drugi, miesięczny etap po około 4 tygodniach poprzedniego.
W tym okresie należy powoli zwiększać ilość tłuszczu oraz białka w jadłospisie chorego. Pośredni etap żywienia obejmuje:

  • ciągłe spożywanie niskotłuszczowych i lekkostrawnych potraw z ograniczeniem spożywania błonnika nierozpuszczalnego ,
  • zwiększenie dziennej dawki kcal do 2200 – w tym łącznie białka do 70 gramów – dawka białek pochodzenia zwierzęcego nie powinna przekraczać 40 gramów, tłuszczy 50 gramów, a węglowodanów w okolicach 370 gramów na dobę,
  • dieta trzustkowa zakłada możliwość stosowana produktów wskazanych na pierwszym etapie,
  • jedzenie 5 mniejszych posiłków dziennie, zamiast 3 większych, których trawienie może być utrudnione.

Po upływie kolejnego miesiąca, jeśli nie występują przeciwwskazania – pacjent nie odczuwa dyskomfortu w okolicy nadbrzusza oraz nie pojawia się ból – można przejść do ostatniego etapu, podczas którego dieta trzustkowa przechodzi w pełnowartościową. Chory może rozpocząć powolne przechodzenie do przygotowywania potraw smażonych, najlepiej bez tłuszczu, a ilość przyswajanych kcal może wzrosnąć aż do 2500.

Zadbaj o swoją trzustkę
Kliknij i sprawdź ceny!

Jadłospis w przewlekłym zapaleniu trzustki

Chorujący na przewlekłe zapalenie trzustki bardzo często cierpią z powodu niedożywienia, dlatego ich jadłospis powinien być od początku bogaty w kalorie. Dieta trzustkowa w tym przypadku powinna obejmować:

  • spożywanie posiłków kalorycznych – o wartości około 2500 kcal,
  • spożywanie ograniczonej ilości tłuszczu, przy zwiększonej podaży białka oraz węglowodanów,
  • jedzenie 6 mniejszych posiłków na dobę, zamiast 3 większych – chora trzustka nie sprzyja wchłanianiu wartości odżywczych z dużych racji żywnościowych,
  • dzienny jadłospis nie powinien zawierać więcej niż 60 gramów tłuszczów, łącznie z tym użytymi do przygotowywania potraw,
  • nie ograniczanie spożywania tłuszczów poniżej podanej wartości, ponieważ są one szczególnie potrzebne przy wchłanianiu witamin, które rozpuszczają się w nich,
  • dostarczanie energii pacjentowi z przewlekłym zapaleniem trzustki przy pomocy węglowodanów, wyjątek stanowią przypadki choroby cukrzycowej – tu należy skonsultować ich każdorazowe spożycie z lekarzem,
  • dieta trzustkowa przewiduje podaż białka wynoszącą do 1,5 grama na kilogram masy ciała pacjenta.

Zasady komponowania posiłków są w tym przypadku takie same, jak podczas stosowania diety zalecanej po przebyciu ostrego zapalenia trzustki. Dieta trzustkowa powinna zostać uzupełniona bezwzględnym zakazem spożywania alkoholu oraz palenia papierosów, które mogą zaostrzyć chorobę i zniweczyć całkowicie osiągnięcia wynikające z przestrzegania nowego jadłospisu.

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.