Jak żyć z celiakią ? Objawy, badania oraz dieta

Celiakia to choroba trzewna, która przybiera formę reakcji alergicznej. To nic innego jak  nadwrażliwość na gluten, białko zawarte w ziarnach pszenicy, owsa, żyta i jęczmienia. Schorzenie to zostało wykryte ponad 50 lat temu przez niemieckiego pediatrę Williama Dicka. Co roku, kolejne tysiące osób dowiaduje się, że posiada tego typu alergię. Mimo rozgłosu i promowania wykonywania badań, większość populacji nie jest świadoma jej obecności. Jakie są pierwsze syndromy celiakii ? Czy da się normalnie żyć z tą alergią?

Co to jest celiakia?

Celiakia jest klasycznym przykładem choroby, która rozwija się w wyniku interakcji zachodzących pomiędzy czynnikami genetycznymi, immunologicznymi oraz środowiskowymi. Najważniejszym czynnikiem etiologicznym tej choroby jest gluten, a właściwie jej rozpuszczalna forma w alkoholu – gliadyna. Według specjalistów, alergia ta występuję u osób szczególnie obciążonych genetycznie. Gliadyna, która powoduje reakcje alergiczne, prowadzi do procesów zwyrodnieniowych w jelicie cienkim. Konsekwencją tego stanu rzeczy są zaburzenia wchłaniania prowadzące do biegunki czy niedokrwistości.

Celiakia jest najczęstszą i najpoważniejszą nietolerancją pokarmową występującą u człowieka. Według przeprowadzonych badań i analiz, stwierdzono, że cierpi na nią co najmniej jedna osoba na  sto. W Polsce wykrywalność choroby jest bardzo niska. Zazwyczaj pacjent dowiaduje się o celiakii przypadkiem. Na dzień dzisiejszy diagnozuje się tylko 5% wszystkich przypadków.

Kto jest obciążony chorobą?

Dostępne badania pomagają stworzyć statystyki, według których, celiakia występuję głównie u osób rasy białej zamieszkującej tereny Europy Środkowej i Wschodniej. W innych częściach globu zachorowalność jest zdecydowanie mniejsza. W krajach afrykańskich i azjatyckich notuje się najmniejszy odsetek tego typu nietolerancji pokarmowej. Różnica ta wynika z diety oraz częstości spożywania glutenu pomiędzy krajami.

Celiakia występuję głównie u dzieci poniżej 5 roku życia. Natomiast w wieku dojrzewania dochodzi do jej częstej remisji. Jako szczyt zachorowania uważa się czas między 35 a 55 rokiem życia. Związku z tym, że są to tylko dane statystyczne, celiakia może zostać zaobserwowana w każdym wieku.

Jak zdiagnozować chorobę?

Objawy kliniczne celiakii występują sporadycznie lub okresowo. Ponadto, są bardzo niespecyficzne, a więc trudne do skojarzenia. Związku z czym, istotne jest przeprowadzenie wywiadu chorobowego, podczas którego poszukuje się nietypowych symptomów występujących w okresie dzieciństwa. Chodzi tutaj generalnie o przebyte biegunki, niedokrwistość i zaburzenia wzrostu. Objawy, które powinny spowodować włączenie czerwonej lampki to: przewlekłe zmęczenie czy ogólne osłabienie.

Zasadniczo syndromy zamykają się w kręgu następujących schorzeń:

  • Zaburzenia miesiączkowania,
  • Zbyt wczesna menopauza,
  • Bezpłodność,
  • Niedokrwistość niedobarwliwa,
  • Niewyjaśniona osteoporoza,
  • Cukrzyca typu I,
  • Nadczynność lub niedoczynność tarczycy,
  • Autoimmunologiczna niedokrwistość,
  • Niewydolność trzustki – bardzo często spowodowana zmniejszeniem uwalniania enzymów.
  • Niewydolności nerek.

Badania laboratoryjne

W diagnostyce celiakii istotną rolę odgrywają badania krwi. Przede wszystkim należą do nich: oznaczenie przeciwciał przeciw gliadynie ( frakcji glutenu) oraz endomysium w osoczu. Poza tym, przydatną formą badania jest test, który polega na oznaczeniu specyficznych przeciwciał IgA przeciwko tTg. Szerszym badaniem, które daje 100% pewność zachorowania na celiakie jest biopsja jelita cienkiego. Podczas takiego badania z łatwością można zauważyć zmiany jakie spowodowała nietolerancja glutenu. Charakterystycznym okazuje się zanik kosmków jelitowych i obecność nacieku zapalnego.

Niedobór witamin i składników mineralnych

Inne referencje występują u pacjentów, których postać choroby jest bardzo zaawansowana. U takich ludzi obserwuje się zmniejszenie stężenia albumin w osoczu, niski poziom żelaza, sodu, potasu oraz niskie stężenie kwasu foliowego i witaminy B12.

Jak żyć z celiakią?

Jedyną formą leczenia celiakii jest dożywotnie stosowanie diety bezglutenowej. Nieprzestrzeganie zasad diety, bądź jej niewłączenie może spowodować poważne konsekwencje zdrowotne – wyniszczenie organizmu oraz powstanie nowotworów jelita cienkiego. Aby organizm człowieka zaczął normalnie funkcjonować, w żadnym wypadku nie powinno się spożywać nawet najmniejszych ilości glutenu. Jeszcze kilka lat temu utrzymanie diety bezglutenowej było bardzo trudne, ponieważ w sklepach każdy produkt powstawał na bazie środków niedozwolonych przy celiakii. Obecnie, ustalenie planu żywieniowego przez dietetyka jest proste. Coraz rzadziej producenci dodają do swoich wyrobów pszenicę. Co więcej, coraz częściej można kupić produkty oznaczone hasłem „bez glutenu”, co dodatkowo ułatwia życie chorym.

Prócz diety bezglutenowej, wiele osób musi uzupełniać swoje niedobory witamin. Dlatego też dieta uzupełniana jest w witaminę K, B12, kwas foliowy oraz żelazo. Bardzo rzadko stosuje się leczenie farmakologiczne.

Leczenie – dieta bezglutenowa

Dieta w celiakii polega na nie spożywaniu produktów bogatych w gluten. Współcześnie, dostępność tego typu produktów jest bardzo szeroko, związku z czym, pacjenci nie muszą nerwowo zastanawiać się nad ułożeniem menu.

Naturalnymi bezglutenowymi produktami są: kukurydza, ryż, ziemniaki, soja, proso, gryka, tapioka, maniok, soczewica, fasola, sago, sorgo, orzechy, a także mięso, owoce i warzywa.

Produkty zawierające gluten

W diecie bezglutenowej ważne jest wyeliminowanie produktów zawierających ten szkodliwy składnik. Zdecydowanie zabronione jest spożywanie pszenicy, orkiszu, jęczmienia, żyta, owsa i wszystkich produktów z takimi dodatkami.Poza tym, reakcje alergiczne mogą wywołać: jaja, ryby, orzeszki ziemne, skorupiaki, mleko i nasiona sezamu.

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.