Metypred – opis, działanie, wskazania, przeciwwskazania, skutki uboczne, dawkowanie
Metypred jest lekiem hormonalnym przeznaczonym do stosowania ogólnego. Zawiera w składzie glikokortykosteroid, dlatego zaliczany jest do grupy leków steroidowych.
Substancją czynną preparatu jest metylprednizolon. Posiada on silne działanie przeciwzapalne, przeciwalergiczne oraz immunosupresyjne. Substancja ta skutecznie likwiduje uciążliwe objawy wielu chorób i dolegliwości nie wpływając jednak na ich przyczynę. Istota działania metylprednizolonu opiera się na prostym mechanizmie hamowania lub pobudzania ekspresji genów w komórce docelowej. W tych samych komórkach (konkretnie w ich cytoplazmie) znajdują się liczne receptory, które po związaniu ze steroidem w ostatnim etapie procesu prowadzą do osłabienia immunologicznej i zapalnej odpowiedzi.
Lek dostępny jest na receptę.
Wskazania
Do podstawowych wskazań do zastosowania leku należą:
- wrzodziejące zapalenie jelita grubego
- niedokrwistość, małopłytkowość, białaczka limfatyczna
- zapalenia skóry
- astma oskrzelowa
- zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
- wszelkie choroby dermatologiczne
- zespół nerczycowy
- zapalenie wątroby
- rumień wielopostaciowy
- łojotokowe zapalenie skóry
- ciężka łuszczyca
- obrzęki mózgu
Lek bardzo często jest stosowany przez pacjentów po transplantacjach czy chemioterapii jako uzupełnienie kuracji. Dobrze sprawdza się w przypadku raka piersi, chłoniaka, szpiczaka i białaczce jako środek przeciwwymiotny.
Podsumowując – Metypred stosowany jest w przypadku wystąpienia chorób wymagających ogólnoustrojowego bądź miejscowego leczenia glikokortykosteroidami, takich jak między innymi układowe choroby reumatyczne, choroby autoimmunologiczne, stany zapalne i alergiczne czy podczas odrzucenia przeszczepu.
Dawkowanie
Bezpieczną i jednocześnie skuteczną dawkę leku wyznacza lekarz po szczegółowym zapoznaniu się z jednostką chorobową pacjenta. Standardowa dawka dla osoby dorosłej mieści się jednak w przedziale 16-96 mg na dobę. Dawka podtrzymująca wynosi 4-12 mg na dobę, powinno przyjmować się ją rano. Podczas leczenia długotrwałego lekarz może zalecić stosowanie leku co drugi dzień. W przypadku dzieci bezpieczna dawka powinna być znacznie mniejsza – odpowiednią zawsze dobiera lekarz po zapoznaniu się z jednostką chorobową pacjenta.
Nie należy stosować leku po upływie terminu ważności wskazanego na opakowaniu. Przechowywać z chłodnym, suchym i ciemnym miejscu, z dala od dzieci. Przed użyciem dokładnie zapoznać się z ulotką dołączoną do opakowania w celu uświadomienia sobie ryzyka wystąpienia możliwych skutków ubocznych.
Leku nie należy stosować 8 tygodni przed planowanymi szczepieniami ochronnymi oraz 2 tygodnie po ich wykonaniu.
Aby zminimalizować ryzyko pojawienia się niepożądanych objawów lek należy stosować z rana, zgodnie z dobowym rytmem uwalniania kortyzolu przez korę nadnerczy. Należy pamiętać, że nie wolno gwałtownie przerwać leczenia, ponieważ zwiększa się ryzyko wystąpienia skutków ubocznych (może dojść nawet do upośledzenia funkcjonowania kory nadnerczy). W celu zakończenia kuracji Metypredem należy stopniowo zmniejszać dawki, aż do całkowitego odstawienia leku.
Przeciwwskazania
Głównym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną, jaką jest metylprednizolon, lub którykolwiek inny składnik leku. Do pozostałych przeciwwskazań zalicza się:
- gruźlicę
- zakażenia grzybicze
- niedobór laktazy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, nietolerancja galaktozy (ponieważ lek zawiera laktozę)
Zabrania się jednoczesnego stosowania salicylanów i leków hamujących powstawanie prostaglandyn (między innymi leki grupy NLPZ), ponieważ znacznie zwiększa się wówczas ryzyko owrzodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego. Jednoczesne stosowanie z lekami przeciwzakrzepowymi zwiększa ryzyko krwawień z tego przewodu.
Nie zaleca się stosowania leku u dzieci i młodzieży, ponieważ substancja czynna może powodować spowolnienie wzrostu. Jeśli mimo tego Metypred jest lekiem koniecznym u pacjenta z tej grupy wiekowej, należy zastosować jak najmniejszą dawkę przez możliwie najkrótszy czas.
Środki ostrożności
W przypadku niektórych chorób należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania leku. Niekiedy wymagane są dodatkowe badania kontrolne lub całkowita modyfikacja dawki. Do dolegliwości, przy których należy zachować szczególną ostrożność oraz które należy bezzwłocznie zgłosić lekarzowi należą:
- nadciśnienie tętnicze
- choroby psychiczne
- zastoinowa niewydolność serca
- jaskra
- osteoporoza
- ryzyko wystąpienia zakrzepicy
- zaburzenia krzepnięcia krwi
- choroby układu pokarmowego, w tym choroba wrzodowa, odcinkowe zapalenie jelita krętego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie uchyłka jelita
- cukrzyca
- zapalenie trzustki
W przypadku każdej wymienionej wyżej choroby niezbędne jest stałe monitorowanie stężenia substancji czynnej we krwi.
Nie stwierdzono negatywnego wpływu Metypredu na prowadzenie pojazdów mechanicznych czy obsługę maszyn. Nie ma zatem przeciwwskazań do wykonywania tych czynności.
Skutki uboczne
Do najczęściej występujących skutków ubocznych zalicza się wystąpienie purpurowych rozstępów oraz zmian skórnych, skazę naczyniową, trądzik, nadmierne owłosienie, zmianę sylwetki ciała, nadciśnienie tętnicze, zanik mięśni i ich osłabienie, obrzęki, niedobór potasu we krwi, zaburzenia tolerancji glukozy oraz tzw. cukrzyca posteroidowa, osteoporoza, zaburzenia miesiączkowania i zaburzenia immunologiczne, takie jak zaburzenia gojenia się ran, spadek ogólnej odporności organizmu, grzybice i podatność na zakażenia. Pozostałe objawy niepożądane:
- zaćma, jaskra
- owrzodzenie przewodu pokarmowego
- zaburzenia snu, czucia i równowagi
- zaburzenia psychiczne, w tym depresje
- zwiększenie stężenia glukozy we krwi
- zaburzenia gospodarki lipidowej
- zmniejszenie gęstości kości
- zatrzymanie w organizmie sodu i wody
- włóknienie mięśni
- nadciśnienie wewnątrzczaszkowe
- drgawki
- zawroty głowy
- zwiększenie ciśnienia śródgałkowego
- wybroczyny podskórne
- plamica
- miażdżyca, zapalenie naczyń
Stosowanie Metypredu powoduje zahamowanie wydzielania przez korę nadnerczy kortyzolu. Jeśli stosowanie leku jest długotrwałe, może skutkować nawet zanikiem kory nadnerczy.
Długotrwałe stosowanie leku znacznie zwiększa ryzyko wystąpienia osteoporozy.
Interakcje z innymi substancjami
Jednoczesne stosowanie Metypredu oraz innych leków może wywołać szkodliwe dla zdrowia skutki uboczne.
- leki przeciwzakrzepowe zwiększają ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego
- leki hamujące aktywność acetylocholinesterazy zwiększają osłabienie mięśni
- leki zwiotczające mogą powodować porażenie mięśni
- salicylany i leki grupy NLPZ mogą powodować owrzodzenia żołądka i dwunastnicy
- estrogeny (również te zawarte w środkach antykoncepcyjnych) mogą osłabiać działanie leku
- leki moczopędne i przeczyszczające nasilają objaw niedoboru potasu we krwi
Jednoczesne stosowanie Metypredu i chlorku doksakurium (o działaniu zwiotczającym mięśnie) u osób w podeszłym wieku znacznie zwiększa ryzyko wystąpienia ostrej miopatii.